Vancouver Chopin Society concert at VSO School for Young Musicians

Vancouver Chopin Society concert at VSO School for Young Musicians

Bogumił Pacak-Gamalski

What an interesting concert it was. Not often do I go listening to very young (I mean – kids, not even late teens) pupils of a musical school. Sometime maybe to very young prodigy – such was the case of Jan Lisiecki[i] (Jas – as I still call him, despite his international stardom), but not to entire group of really young kids. Remember going to recitals in an old Warsaw Conservatory of Music on Oczko Street or Vancouver Conservatory of Music – but they were young students in their late teens or early twenties, not kids by any means.

Truth being told, I was looking mostly to the second part with Zbigniew Raubo, whom I didn’t listen to for a long time. I mean in person, on stage, not from electronic recording.

But it was a very nice and happy surprise. They all sort of knew what they were doing by the keyboard, LOL. I’m sure they had to overcome a huge anxiety being in front of relatively big audience full of their teachers, parents, and some famous piano players. Part of their studies is certainly guidance for avoiding stage fright, but still – stage fright is a powerful foe.

The School concert hall (on the back of the proper VSO “Orpheum” building) is very nicely designed. It is more long then wide and instead of acoustic paneling it plays on the original shape of the room. To assist the travelling of the sound and avoid echo (horror!) large wooden beams on the old masonry walls were attached aiding not only the harmony of sound, but also a pleasant visual effect. I would think of modest seating capacity circa 150 seats, maybe with added rows of chairs up to 200.

Of course it would be wrong to write a typical review and trying to be smart by pointing to minor mistakes, imperfections of the young students playing, especially if all of them were well prepared. Therefore these are just going to be general notes of what they played and overall impression how they did it. After all, music is just another way of writing a story. It just uses different alphabet, instead of letters it writes in notes; instead of grammar rules and signs, it uses its own grammar: crescenda, flats (skewed letter of ‘b’ ha ha), sharps (#), and on top of that there is different annotating for major and minor scale. Not to mention that composers sometime make their own personal written advice how a piece should be played. But enough of that, It is not a beginners course of music.

Sophie Meng was very first to perform, a diminutive frame of very young girl, perhaps the youngest of them all. The huge Steinway piano looked like a black mountain in front of her light figure – impenetrable and towering. I observed her hands as their traversed the keyboard and was wondering how much she has to stretched them to cover an octave! That observation leads to another: small-frame pianists play with their hands on the keyboard, full-sized (what a terrible description, LOL) use their fingers, which must be less exhausting and tiring. In more grueling concerts you will sometime find pianist submerging their swollen hands in icy water to remedy their muscle and joint stress.

She played very pleasant a Mazurka in C Major, Op.24. I let myself follow her play into the dream: like she was not playing – she was running on some green field with young Frycek (diminutive of Frederic).  That was a nice vision a young Chopin would certainly approve of. What was particularly worth noticing, was the way she kept a perfect harmony by keeping the main musical theme of the composition always in the background, always present. Even if not played at that moment – it still lingered in your memory.

Charlotte Deng played Scherzo in B-flat minor, Op. 31. Herself looking like a cherub, she easily displayed a maturity that surprised me, perhaps a dose of self confidence? These could be uplifting or dangerous emotions for a very young player.

Her physical control of the instrument was visible, as was her aura of confidence. At times maybe the music came a tiny bit too strong, too forte? I smiled – an ‘old hand’ in a body of a youngster. Her posture at the piano, the way she used physically her arms and hands on th keyboard again emanated maturity. Just that the ‘maturity/ was perhaps more a stage performance, not an inner feeling since at moments the music was overplayed on forte. Naturally the true poetic soul[ii] of the music returned fully with the arpeggios. The finale naturally goes back to first section, and was played very well with an elegant coda.

Stephanie Yueyou Liu presented the audience with Waltz in A-flat Major, Op. 34. Her keyboard skills were excellent. At times I thought I am loosing the smoothness of the waltz melody though, as the keyboard skill muted a bit the soul, yet – she re-paid in a very wonderful finale.

Brain Sun played Ballade in G minor, Op. 23.  I felt that he thought very deeply of the structure and meaning of the music he was going to play. Would like to listen to his interpretation once more, as for some reasons his intervals and use of pedals seemed a bit odd – and the full impression escaped me. Fackt that I nonetheless wanted to hear  him again simply meant that I liked it, That’s  easy – and at the very end that is all that matters.

Joshua Kwan played Barcarolle in F-sharp Major, Op.60. His play quickly established very strict control of the instrument, of timing. No rushing, no ‘elongation’ of notes. Smiling to myself, I thought that this guy does not need a metronome on the piano.

Brian Lee in Etude A minor, Op.25.  He would let his right hand in quick passages to overtake, or silenced his left hand leading the subject and tempo. It is a difficult composition for a young player. It provokes almost to fly too high, to shine in it’s sounds. Perhaps in its bravado-like finale it is hard to stress the last notes, as you mind is still overflowing with melodies of previous section. He played with full bravado. I must say that one must admire the guts of very young player (or teacher, who tells him to play it, LOL) choosing it. It is just about the most difficult technically etude Chopin composed. Frederic contemporaries in Paris didn’t like it that much exactly for that reason – for being technically challenging to play.

Thus ended the student’s part. After the intermission we were served full musical dinner with three very different and very popular dishes. Maestro Zbigniew Raubo, s’il vous plait.

               Zbigniew Raubo, although dedicated very much to his teaching of music, is an accomplished concert pianist himself, known to many of the best stages of the world both as a pianist and with an orchestras. He finished Katowice’s[iii] Karol Szymanowski’s Academy of Music, where he later become a pedagogue himself. During his career he took part and received top prizes and distinctions in many European music festivals.

Currently he teaches at the Vancouver Chopin Society associated with VSO School of Music. His partner in the teaching staff there is another great acclaimed Polish pianist Wojciech Świtała and last but not least by any means – young Polish-Swedish[iv] pianist, Carl Petersson.

I will not write a typical review of maestro Raubo concert in 2nd part of that evening. Would be unfair to the young participants – his and his colleagues’ pupils – to even try to draw any comparisons. That was an evening for the young ones. The ‘master class’ of Zbigniew Raubo was a glass of champagne to the audience for showing up to celebrate his students achievements.  Just a list of Chopin’s compositions he presented: Polonaise C-sharp minor, Op.26; Mazurka A-flat Major, Op. 50; Mazurka  C-sharp minor, Op. 50; Nocturne D-flat Major, Op. 27; Waltz A-flat Major, Op. 34, and Polonaise A-flat Major, Op. 53.

Yet, one distinction I must make. Chopin’s music and perhaps hundreds of concerts of his music I have listened to is in a way almost like some familiar songs you sing sometimes to yourself without even noticing it. It become sort of part of your nature, grows on you. Especially if it was a normal part of your very early childhood, when you don’t treat it with reverence, but as something normal, part of the routine. The reverence and deeper understanding of it comes later, as you grow up. It makes it a bit like a emotional but also intellectual luggage, not always very convenient. There are (very rare indeed, thank god) concerts you wish you didn’t buy the tickets for. There are (even more rare, phew!) concerts you just wait for the intermission to … leave and go home such is the disappointment. Because you know so many of the compositions, you heard them so many times. But I still find (not as often as many years ago) musician, who just takes my breath away. It has nothing to do with brilliant playing born out of amazing skills. On some level you expect it, too. No, it is the other part, one beyond the skill of playing. It is capturing the essence of the poetry of particular composition, the emotional part of it. The soul (yes, maybe not all humans have souls – but true art always does, without exemption).

Zbigniew Raubo did it to me with his interpretation of Chopin’s Nocturn in D-flat Major. I can’t remember when, was the last time I was touched by that composition so strongly. Music, like a poem, has a story to tell. At times it is not even the story the composer intended or thought of. No, it is your story, story getting life form as you listen to that music. I heard it that evening, intertwined between notes, phrases, and letters and words. Can’t remember the exact text of the story –  but remember hearing very clearly, as the music was played. Thank you, Zbigniew Raubo.

from top left:

pic. 04 -Patrick May one of the top organizer of Van. Chopin Society; pic. 06 – prof. Wojciech Świtała, famous Polish pianist; last picture – Board of Directors of Van. Chopin Society and from left: W. Świtała, Zbigniew Raubo and last Polish-Swedish pianist Carl Petersson.

[i] Jan Lisiecki – Classical Pianist

[ii] Robert Schumann compared it to ‘Byronic poem’

[iii] the capital of Silesia region in Poland

[iv] born In Lund, Sweden – his parents are Swedish (father) and Polish (mother). Graduated from Danish Royal Academy of Music.

Życie i ja

Życie i ja

Bogumił Pacak-Gamalski

Zmęczone małżeństwo

               Uczyć mnie życia chcą znajomi i przyjaciele. Jakież to miłe, serdeczne zatroskanie.

A ja życie już poznałem, pokochałem, porzuciłem. Zrobiliśmy pełne koło. Prowadziłem je pod rękę w parku miejskim. Potem zdradziłem, zostawiłem, porzuciłem.

Zbyt blisko chyba byliśmy, zbyt się znaliśmy, by szanse na trwały związek były jakieś. Gdy ono zdanie zaczynało – ja kończyłem. Dziś, gdy przechodzi obok na ulicy uśmiechamy się smutno-milcząco. Bez pozdrowienia, bez wymiany słów, bo wszystko było już powiedziane. Zabrakło liter w alfabecie na nowe słowa, wygasły wieczorne pogawędki. Ono sobie, ja sobie – za późno na rozmowę.

Nie jest mi obce, wrogie, raczej zwyczajnie obojętne, prozaiczne. Niczym zaskoczyć już mnie nie może, ni ja nie ślę już bukietów słów wonnych ni wierszy dziękujących. Byliśmy razem a nie jesteśmy.  Jak znajomi tylko z obcych światów, zapomnianych mórz i wysp z pochylonymi nad nami palmami, ze skrzywionymi starością sosnami. Tropikalne wiatry Polinezji i natrętne komary błot Manitoby.

               Może Paryż ciągle woła? Paranoja – przecież śladu po mnie już tam nie ma, po tamtych pocałunkach, po dyskusjach w Maisons-Laffitte. Uleciało z wiatrem, z wymarłymi ludźmi, spłynęło nurtami Sekwany, jak kawałek złamanej gałęzi.

Łazienki warszawskie, w których nikt mnie nie rozpozna, nie zawoła zdziwionym głosem: to ty, wróciłeś? Może Fryderyk pochylony, jak ta kamienna wierzba? Ale on tylko z kamienia, martwy, pozbawiony i duszy i serca, emocji, pamięci. Z żywym na kawę nigdy nie chodziłem, ni w Warszawie, ni w Paryżu – aż tak stary nie jestem, nikt tak stary być nie może.

Berlin odwróci oczy i spojrzy w drugą stronę, z dala od Alexanderplatz, gdzie siadywałem przy kawie; Frankfurt zamknie drzwi, gdzie mieszkał Goethe; w Hamburgu tego dnia nic grać nie będą w nowej Filharmonii nad Łabą. Nawet Wełtawa praska pokryje się gęstą mgłą zapomnienia.

Wilno może. Ukochane, piękne, czarujące Wilno. Ale niech te Wilno będzie tym, które pozostanie miastem marzeń. Każdy takie mieć powinien, pół-realne tylko, pół-prawdziwe. Szkoda tylko, że w Mieście Marzeń nie można zjeść obiadu, napić się kawy, rozpakować walizki.

               Więc poco wracać i poco zostawać? Tylko to Życie zmęczone, znudzone ciągle drogi mi przecina. Rozczarowane sobą i mną, nami. A ja zobojętniały na jego dąsy i żale. Że mogło być? Może i mogło, ale nie było. Panta rhei. Mimo to, abyś nie myślał, że jestem obrażony lub źle ci życzę – popatrz, chmurzyć się zaczyna, więc otwórz parasol, bo nie chcę byś przemokło niepotrzebnie i jeszcze się kataru nabawiło. A jeśli nie mnie, to komuś na pewno możesz się jeszcze przydać.

Poezja – wbrew sobie wracam do niej

Bogumił Pacak-Gamalski

Czemu ‘wbrew’? Wydaje mi się, że łatwiej by było jej nie czytać, a jeszcze łatwiej nie pisać. Tak, można sobie a muzom. Ale jeśli ludziom, to dużo trudniej. Za każdym razem jest to pewne emocjonalne harakiri, jakieś rytualne obnażanie się, emocjonalny ekshibicjonizm. Może innym łatwiej? Nie wiem, tak brutalnie nigdy żadnego nie pytałem.

Porządek świata

Ta cisza coraz głośniejsza,

która nocami przybywa,

stale czeka, ciągle śmielsza.

Coraz bardziej natarczywa,

Siada na łóżku milcząco,

uśmiecha się, jak więdnący

kwiat gwiazd za nocą gasnącą.

Niczym szept zasypiający.

Zza szyby słychać nocny ruch

ulicy starego miasta

i par zmęczonych szybki trucht.

Lampa uliczna też zgasła.

Na końcu i cisza milknie

nim różem niebo zacznie dnieć.

Jeszcze powieka drgnie,

jeszcze marzenie będzie biec.

Cisza, jak nocny motyl,

na parapecie okna spocznie.

Gwiazdy zaczną obroty

sfer miesięczne i roczne.

Wszystko jest, jak być miało,

i nic się nie zapodziało.

(B. P-G, czerwiec, 2025)

Capitol Hill, Burrard Inlet and Confederation Park

Capitol Hill, Burrard Inlet and Confederation Park

Bogumil Pacak-Gamalski

It is continuation of my journey back in time, to the late 90ties of previous century. To the time me and John arrived to BC from Alberta and lived on Capitol Hill there. We were young, in love and the city had such a cosmopolitan taste to it.

From the very top of the Hill, right at the end of our street, there was a forest and a trail I have taken many times toward the Confederation Park. But before I got to the Park, I used to walk there through trails less travelled, wild actually. At the end of these wild overgrown trails I had a secret, invisible to most, narrow access to the shore. I used to call it ‘beach’, but truth being told – it wasn’t a beach at all, just a very rocky outpost, surrendered by rusty and cement relics of an old industrial activity from many years ago. But it always offered me tranquil time to think, relax, sunbath at times. To observe the busy fjord in it’s full glory, and the North and East Vancouver on the opposite shore. It is amazing how busy the fjord is commercially – pipes and pumping stations to transfer the oil from tankers, pleasure crafts. But mostly the industrial, the heavy lifting so to speak, often not noticed by a typical visitor-tourist.

In fact not that much has changed. The Inlet still is a ‘working horse’ for the economy of this region. Just in a more cleaner, efficient way then in the old days. But rusted scraps are visible in that wild shore everywhere.

Maybe first just a few photos from my way toward Capitol Hill via very long walk along the Nanaimo Street in East Vancouver.

…. and the Hill and shore

… from there I wen back to civilization (why I don’t know, LOL) to lovely Confederation Park. It did change a lot, too. Back in my time it was mainly just a vast green space, lots of benches to sit, group of old Italian guys playing bocci in the dirt. Now there are sport fields and tracks for running everywhere, huge sport and aquatic pavilion, and the old Italian guys are gone, too …

Wawa called me from New West and offered to pick me up by car. I can’t say that I wasn’t happy to have this boy as my dear friend (I know that he is rather grown up man – but being my friend he has to put up with me calling him a ‘boy’, LOL). My age gives one some level of impunity from punishment, ha ha ha. By the time he called I was exhausted and my legs (not just the injured one, but both) just had enough. But now that I had a car and driver – why going home?! Of course we went up Hasting, turned on the north side of Burnaby Mountain toward Port Moody and visited a narrow, old beach on the very narrow part of the fjord. I used to come to that beach many a times and swim in the very deep and rather fast moving water. That was an icing on the top of the cake of my long escapade. after that – just a pleasant chat and drive home (in Wawa’s car, naturally).

The entire day, just like the previous day, stirred a lot of memories of the best years of my private life.

Here is the visit to that narrow strip of Burrard Inlet.

Wzgórze Kapitolińskie (Capitol Hill) w Burnaby

Wzgórze Kapitolińskie (Capitol Hill) w Burnaby

Bogumił Pacak-Gamalski

W lutym tego roku zacząłem zapiski z powrotów do miejsc jednych z najbliższych mojemu sercu. Na miesiąc zanim wróciłem tu na stałe (naturalnie z caveatem, że nic w moim życiu nie jest stałe).

Dopiero teraz jednak, blisko trzy miesiące później, odważyłem się pojechać na moją starą, oryginalną i pierwszą ulicę w Północnym Burnaby, na ulicę Howard na Wzgórzu Kapitolińskim[i]. Do naszego faktycznie pierwszego samodzielnego i własnego mieszkania. Naszego: mojego i Johna. Rok był 1994. Przedtem mieszkaliśmy na ranczu z rodzicami Johna w okolicach Bragg Creek w Albercie, potem krótko wynajmowaliśmy mieszkanko w domu mojego serdecznego przyjaciela w Calgary.

Te w Burnaby, było pierwszym naszym kompletnie własnym. Był to też chyba najcudowniejszy i najszczęśliwszy okres naszego związku. Byliśmy ciągle bardzo młodzi, on prawie chłopiec jeszcze przed trzydziestką.  Tutaj, w tym budynku na Howard dostaliśmy już w pierwszych dniach od mojej kuzynki nasze kochane dzieciątko – maleńkiego czarnego kotka, którego nazwaliśmy Babu. Był z nami przez wszystkie nasze zmiany adresów: od Guildford, po ostatnie w Surrey Central. Przeżył bardzo długie życie – blisko 20 lat. Pożegnaliśmy go cztery lata przed wyjazdem do Nowej Szkocji.

Muszę tam wrócić w tych dniach na spacer dłuższy. Pójść spod tego ,naszego domu’, tak jak chodziłem setki chyba razy, w górę do Scenic Park skąd rozciąga się ładny widok na Burrard Inlet, zejść znajomą ścieżką do maleńkiej dzikiej plaży, potem szlakiem już bitym do Parku Konfederacji. Dawniej, w tym parku, prawie zawsze była grupa Włochów grających z uporem w bocci[ii]. Dużą przyjemność i zaskoczenie sprawiła mi stara piekarenka chińska, do której regularnie ‘wyskakiwałem’ po chleb i bułki. Jest dalej – ma ciągle wspaniałe chlebki, Stones z rodzynkami, z żurawinami i z jagodami. Co najważniejsze – to są scones[iii] a nie ciastka, więc nie są wysmarowanie jakimś lukrem cukrowym, co zdarza się dziś w wielu sklepach i piekarniach, niestety. Kompletnym zaskoczeniem były ceny … zaskoczeniem miałem, bo miałem wrażenie, że te ceny też były z lat 90tych ubiegłego wieku. Poważnie. Naturalnie wypełniłem wypiekami cały swój plecak, LOL.  Pod koniec naszego tam mieszkania dojechała do nas moja mama i mieszkała z nami. Było to już tylko mniej niż rok zanim przeprowadziliśmy się do Guildford. Mama zapisała się do dużej starej szkoły podstawowej obok i tam chodziła wieczorami na lekcje angielskiego dla dorosłych.

Sama ulica Hasting prowadzi w dół aż do samego centrum Vancouveru. Lubiłem jeździć spod domu trolejbusem #10 do Vancouveru.

Nie miałem już czasu pójść nieco w dół i połazić właśnie po tej Hastings, może aż do Drogi Boundary oddzielającej Burnaby od ścisłego Vancouveru. Więc do zobaczenia, Wzgórzu Kapitolińskie.

Zanim dojechałem do początku ulicy Hasting i Wzgórza Kapitolińskiego to była długa trasa przez całą Burnaby Mountain i wizyta na jej szczycie – Uniwersytetu Simon Fraser. Dojechać bez samochodu z New Westminster to niezła wyprawa. Ale z kijkiem w ręce wszystko można zrobić. Będę musiał tam zorganizować spotkanie z dwoma pisarzami – Tomaszem Michalakiem, którego pierwszy wiersz publikowałem bodaj w drugim numerze redagowanego przeze mnie wtedy rocznika Rocznik Twórczości Artystycznej “Strumień” oraz z kanadyjskim pisarzem Aminem Ghaziani, autorem bardzo ciekawej książki „Long Live Queer Nightlife”[iv]. Obaj panowie wykładają właśnie na Simon Fraser University.

Więc z tej wizyty na szczytach Burnaby Mountain, zwłaszcza z architektonicznie bardzo ciekawego zaprojektowania budynków i przestrzeni uwzględniającej położenie uniwersytetu – galerię zdjęć też pokaże. Kto jeszcze nie był – zachęcam do pojechania i spaceru. Dostać się można i od strony Downtown Vancouver przez North Burnaby (autobusem R-5) i od strony New Westminster – co ja zrobiłem. To drugie nieco skomplikowane, bo najpierw kolejką przez Lougheed Town Centre do końca, czyli do stacji Production Line i dalej do SFU przez piękną trasę zalesionych stoków góry autobusem #145 do centrum kampusu uniwersyteckiego.

Więc z tego ciekawego architektonicznie i krajobrazowo kampusu galeria zdjęć poniżej.

[i] Capitol Hill w North Burnaby

[ii] rodzaj gry z metalowymi kulami, rzuca się je tak, by wybić z centrum przeciwnika i ustawić w tym centrum własną kulę; emigranci włoscy stanowili się w w Okolicach Wzgórza Kapilońskiego kiedyś większość i stąd okoliczne nazwy są z nimi związane.

[iii] rodzaj prostej bułeczki na śniadanie, lekko słodkiej i robionej na ogół z użyciem sody do pieczenia, nigdy drożdży. Popularne bardzo sę te nie owocowe, a z ostrym żółtym serem.

[iv] A. Ghaziani; „Long Live Queer Nightlife”, wyd. Princeton University Press; 2024; s.270

When Drag Queens Celebrate – they do so in style

When Drag Queens Celebrate – they do so in style

Bogumił Pacak-Gamalski

Few days ago in an old mining town of Squamish was a very unusual concert/happening. On the 14 of June Entire group of drag queens descended on that little town. Pandemonium! Out of all the places they choose … an abandoned, old ore mine that used to be the back bone of the community way back when. And it was glorious idea – spooky, very acoustic, with entire walls, where the ore was actually excavated, surrounded us on all sites. I am talking few stores high above the gathering platform for guests and artists. Strategically placed lights shown the intricate colours of the rocks – from most abundant copper, to nickel and even gold. As years gone by, resources dwindled and the mine was closed. Most of you know the town by the characteristic vertical massive mountain-rock used by hiking adeventure-seekers. Most would pass the the town on the way to Whistler. I used to do some hiking in this neighborhood toward the mouth of How Sound.

Definitely I was not wearing high heels during these hikes, LOL. Would have fort hat concert – but my injured leg would not allow me. Found a fun way to stress the drag tradition, LOL. Nothing like an old red Chinese woman dress. I am sure I will find some use for it later, too.

Here is some pictures and some short videos from my YouTube channel.

Bear Creek Park w Surrey

Bear Creek Park w Surrey

Bogumił Pacak-Gamalski

Wśród licznych i słynnych parków miejskich w Wielkim Vancouverze niezbyt często słychać tą nazwę: Park Niedźwiedziego Potoku. W broszurach turystycznych znajdziecie informacje oczywiście o Stanley Park, o Parku Królowej Elżbiety, o Ogrodach Van Dusen. A Bear Creek Park w Centrum Surrey jest warty każdej minuty tam spędzonej – dla spacerowiczów, dla sportowców, dla amatorów sztuki.

Dla mnie ma też bardzo silny wymiar emocjonalny związany z masą wspomnień i wizyt tam od wielu, wielu lat.

Among many world-famous parks in Greater Vancouver you might not find mentions of Bear Creek Park. More than likely you will hear of Stanley Park, Van Dusen Gardens, Queen Elizabeth Park, perhaps Central Park in Burnaby. The truth is that located near Downtown Surrey, Bear Creek Park has a lot to offer. It is an amazing conglomerate of long trails, has a big Art Centre, large outdoor stadium, even swimming pool. Don’t forget lovely and magical little train for young passengers! For myself? A huge bag of sweet memories of many visits by myself and with people very close to my heart.

I fioletowa jacaranda. Strojna, jak Pani Pompadour, jak księżniczka hinduska na dworze maharadży. Jacaranda, która zapachniała po raz pierwszy dla mnie ponad pół wieku temu w pięknym eseju Pablo Nerudy. Iwaszkiewicz bardzo pięknie ten esej przetłumaczył w jednym z wydań miesięcznika “Poezji”. Były to lata 70te ubiegłego stulecia, miałem chyba 16 lat? Zapachniała mi wtedy słodko, odurzająco. Tak, jak teraz ta jaccaranda w Surrey, w Parku Niedźwiedziowego Strumienia. Jest ta sama, w tym samym miejscu, gdzie odwiedzałem ją 15-20 lat temu. Przychodziłem sam, z mamą, z Damiankiem, z Johnem. Łaziliśmy tu w dni letnie, wiosenne, czasem przyjeżdżałem rowerem. I zawsze ja witałem, jako dobrą znajomą. Kochankę Nerudy? Może moją?

W lokalnym Centrum Sztuki i teatrze organizowałem z Krystyną Połubińska i naszym ‘Pegazem’ wystawy lokalnej sztuki polskich artystów, koncerty muzyki.

Słyszę śmiech mamy i Damianka, gdy żartowali ze mnie. I ja śmiałem się z nimi serdecznie, bo gniewać się na nich nie potrafiłem. Miło jest wrócić do miejsc, w których kiedyś byłem. Ale to smutny uśmiech. Po prawdzie nie jestem pewny, że tu jestem teraz. Może i ja tamten już nie istnieję? Może jestem tylko jego cieniem, niewyraźnym odbiciem w wodzie. Mój świat jakby został zamknięty przez Czarodzieja Czasu w szklanej kuli. Ludzie podchodzą i oglądają. Napis objaśniający przed kulą zaczyna się od słów: ‘Był tu kiedyś …’. Był. Kiedyś.

A jacaranda kiwa gałązkami, jak głową. Mówi: Nie prawda. Ja cię poznałam i od razu zawołałam: jesteś tu, dawno cię nie widziałam. Dobrze, że wróciłeś. Idź w swoje ścieżki, w knieje. Jeżyny w tym roku obrodziły.

To poszedłem i pełne garście czerwonych i żółtych połykałem i tym śmiesznym zajęciem poczułem się u siebie.

Part II of things lost, but found later

Part II of things lost, but found later

Bogumil Pacak-Gamalski

My previous post In Polish dealt with my panic, after I realized that I have lost two days. Can you imagine the truly cosmic consequences for the future if two days were really lost?! Entire galaxies might have never been formed, civilizations not born.

But that was not as tragic (or comic) the other day, when I realized I have lost a poem. My own, and one I was certain I have written. I have checked all my notebooks – there is unfortunately a big array of them lying on the tables, on bookshelves, in drawers. Hardly ever my poems are being written originally on a computer or typewriter (yes, I am old and used to have and used typewriters, the first one was not even electric, LOL). But the poem was nowhere to be found.

I was certain that I wrote it yesterday while being on a rocky beach in South Surrey. It was low tide in the massive Mud Bay. That water retreated quite a bit and exposed very shallow patches full of little life creatures in it, as in any healthy sea.

I was sitting there sun tanning and observing absolutely crazy dance-ritual of eagles helping themselves to this amazing sea buffet. That observation led me to writing right there a poem about the eagles, therefore it means that I had with me one of my notebooks. Another peculiarity of mine is always adding a date of my writing. The date connects it to indexing it, but – for myself anyway – opens an emotional connection within me with particular time of my life, particular place. Hence, when I rummaged through my notebooks I didn’t bother reading the text; instead I simply quickly glanced for the date ‘June 08, 2025’. And there wasn’t anything with that date in recent entries. Zilch, zero. The last entry in a notebook I suspect the most, had a date ‘June 08, 2024’.  Yes, it even mentioned the place ‘Crescent Beach’. You would think I would realize that obvious mistake, since in 2024 I couldn’t have possibly be on Crescent Beach in Britsh Columbia. In June 2024 I was still in Halifax in Nova Scotia! Right? No, wrong! You see, there is one of the most beautiful beaches in Canada only an hour drive from Halifax toward Sambro. It is without a doubt a gem of unparallel beauty, a marvel.  It is called … Crystal Crescent Beach, LOL. I have simply not registered one world ‘Crystal’ and it created the entire confusion.  In exasperation I was left with no choice but to read the actual text under the date. Yes, it was my poem about the eagles from Crescent Beach in South Surrey.  For some reasons, when I was writing down the date, I wrote 2024 instead 2025.

A partial return to sanity was possible. And a poem was found, as you can see below.

Eagle’s joy

The eagles are dancing,

they are dancing with joy,

with abundance of life.

Shallow waters before the tide,

brings Pandora’s box of snacks:

morsels worth the king tables;

the powerful emperors of skies.

Dance! I won’t disturb your joy,

I’m just a scribe to chronicle

your royal entourage, vivante royal,

above us, mere earthlings and scribes.

What do you see, when you look down

per chance at us, o Mighty Skywalker?

Eagles thought for a moment and answered:

We see you all like silvery fish thrown by wave

on the rocky beach. Your pink skin blinking

as a stardust, your eyes wide open and gills

quivering rapidly like leaves in the wind.

Trying to live a day longer, perhaps a season.

Having received their answer, I gathered

my belongings from the beach: folding chair,

towel, sunscreen, my notebook and sunglasses.

With my backpack full, I began heading home.

Two young naked boys under blue umbrella

were just finishing their picnic. Like a scene

from summery watercolour in a tiny gallery

somewhere in Dover on an English Channel.

Maybe it was Hastings, or Brighton, who knows?

The boys waved to me (from the watercolour?)

and yelled: finished already? Stay! It’s still early.

I laughed at them: No, darlings, I’m done.

But you are not. Enjoy and savor every second of it

A pair of eagles circled above my head approvingly.

Przerywnik epistemologiczny

Przerywnik epistemologiczny

Bogumił Pacak-Gamalski

Człowiek gubi rzeczy, ludzi, swoją przeszłość. Ot, taki roztargnieniec. 27 maja spisałem kilka słów w jednym z moich licznych notesów. Następne dni działo się wiele rzeczy ważnych i o tej zapisce zapomniałem.  A ‘do szuflady’ tylko pisać nie mam zwyczaju.  Inna sprawa, że mam tych notesów, zeszytów zbyt wiele i trudno spamiętać, który wczoraj do plecaka wrzuciłem. Jak napisałem – roztargnieniec, roztrzepaniec. 

By zabawniejsze było, ten zapis zagubiony  był o … zgubionych dwóch dniach, LOL. A poprzedzał go wpis interesująco pozytywny z 30 kwietnia. Naturalnie pozytywny, bo pisany przy kufelku piwa w sąsiedzkim barze obok domu. W konkluzji tego wpisu pozytywnego z końca kwietnia też błąd zrobiłem, ale był to już błąd czysto emocjonalny. Pisałem o dwóch krajach: Kanadzie i Polsce i wyrażałem moje serdeczne do nich przywiązanie i ich uznanie, jako przykłady dobrych krajów.

Kilka dni później były w Polsce wybory prezydenckie. Z masy kandydatów Polacy wybrali na prezydenta idiotę (to się zdarza) i sutenera (to już nie). Po blisko pół wieku niemieszkania w Polsce na stałe, obliczenia i wyobrażenia o niej rozminęły się z rzeczywistością. Przez ponad tysiąc lat Polska miała wielu króli, władców i prezydentów. Niektórzy może najmądrzejsi nie byli – ale naganiaczem dziwek do tej pory żaden. Do tej pory.

O, pewny jestem i to naturalne, że zawód sutenera miał się w Polsce tak dobrze, jak w we wszystkich chyba krajach. Ale wybrać jednego na prezydenta?  To chyba jednak ewenement. To, dlaczego jedną z jego pracownic nie zrobić, bo ja wiem? Marszałkinią Sejmu? Premierową? Ruch będzie w interesie.

Tym sposobem mój obraz starej ojczyzny i jej mieszkańców uległ poważnym zmianom.  Teraz Sąd Najwyższy ma badać sprawę, bo ponoć doszło do poważnych oszustw w liczeniu głosów. W jaki sposób przy niezależnych Komisjach Wyborczych?  Ale wszystko, jak wiemy, jest możliwe. Zwłaszcza w sprawach niemożliwych.

 Koniec wstępu – wracamy do moich zgubionych zapisków.

               3o kwietnia, 2025

Za barem. Sam z kufelkiem ciemnego ale. Dawno sam nie zaprosiłem siebie na piwko. Jedno wystarczy – i tak mam silne zawroty głowy po wypadku i bez piwa. Wszak to jedno smakuje bardzo, a z baru mam ledwie tyko przejść przez ulicę i jestem pod domem.

Wieczór ciepły. Bywalcy starsi ode mnie próbują swoich sił przy mikrofonie. Z rezultatem podobnym do opery, na jakiej byłem kilka dni temu: jedni świetni, inni zdecydowanie nie, LOL. Ale z zapałem.  Ktoś gra bardzo ładnie na harmonijce. Letni wieczór w popularnym barze. Bywałem tu kilkanaście lat temu, to bywam i teraz.

Rekuperacja po-wypadkowa nie idzie ani do przodu, ani do tyłu. System przestał działać, lub działa na zasadzie przypadku.  Naturalnie ci, którzy mają własnego lekarza domowego są w nieco lepszej sytuacji. Ja nie mam. Zabawne jest , że kilka tygodni temu dostałem pismo z Nowej Szkocji, że zostałem stałym pacjentem lekarza X … rok po mojej wyprowadzce z Nowej Szkocji nad brzeg drugiego oceanu. Może, kak wyjadę do Polski za rok-dwa, to dostanę pismo, że mam stałego lekarza w Vancouverze?

Mimo wszystko to jest piękny kraj. Kocham jego oszałamiającą naturę i jego etniczny wachlarz z całego globu. Mimo zadrażnień, ta mozaika pracuje zgodnie i pogodnie.

W zasadzie mógłbym mieszkać w jakimkolwiek kraju, gdzie panuje demokracja, ale Domy mam tylko dwa: Kanadę i Polskę. Przyznaję, że bardzo różne. To już jednak efekt ich bardzo różnej historii.  Oba są piękne na swój specyficzny sposób.

               27 maja, 2025

Zgubiłem dwa dni. Drobiazg, tylko dwa. Prawda? Taki Przerywnik Epistemologiczny, ale irytujący.  No, bo  czy mam się cofnąć w czasie, czy przeskoczyć czas o czterdzieści osiem godzin? Początkowo się tym nie przejmowałem zbyt: dwa dni! Co to jest dwa dni w miliardach niezliczonych dni Wszechświata?!

Teraz wpadłem jednak w panikę:  całe dwa dni! Jeśli to były właśnie te dwa, w których w odległych galaktykach miała się narodzić nowa supergwiazda dająca początek nowych planet, nowych cywilizacji szczęścia i spokoju?

I teraz, co? Już nigdy? Wpadłem w przerażenie. Pobiegłem do Antykwariatu Rzeczy Zagubionych prowadzonego przez dwóch Siwych Mędrców.

Zacni panowie, ratujcie!

– krzyknąłem. I dalej tłumaczę:

Przez zamęt, nieuwagę, roztargnienie własne spowodowałem powstanie Przerywnika Epistemologicznego. To może grozić katastrofą kosmiczną, co robić? Zniszczyłem nieistniejące jeszcze cywilizacje Edenu.

Starzy Mędrcy cicho się naradzili i przynieśli dwie wielkie Księgi Inwentaryzacyjne. Przeglądali strony, szeptali między sobą, a w końcu uśmiechnęli się do mnie:

Proszę się nie martwić. Nie spowodował pan żadnej tragedii, bo zapis i opis wiedzy trwa nieustannie od początków świata. Zaś proces, który trwa nieustannie z natury swej nie może mieć przerwy, pauzy. Pańskie roztargnienie, jakkolwiek nieprzystojące mężczyźnie w dojrzałym wieku, nie ma jakichkolwiek przymiotów tragiczności ani metafizycznej straty.

Powróciłem do domu uspokojony,  sprawdziłem przez okno, że gwiazdy odległe dalej świecą i położyłem się spać. I nagle, trach! Budzę się z przerażeniem: a cóż, jeśli ci Mędrcy są z Czasu już po powstaniu tego Przerywnika i pojęcia nie mają, że był przedtem Czas inny, czas, gdy trwały i żyły w nas marzenia o Edenie i raju szczęśliwości?

Pot zimny mnie oblał. A może zwyczajnie oszalałem? Ostatecznie, to naprawdę tylko dwa dni głupie. Jak rano wstanę to poszperam w kieszeniach i szufladach. Gdzieś pewnie leżą, no bo jak można być aż tak roztargnionym żeby całe nowiutkie, nie używane dni zgubić?

I to tyle na teraz. Ale ostrzegam – nie gwarantuję, że ich gdzieś nie zgubiłem, więc na spacerach patrzcie pod nogi – a nuż leżą sobie na chodniku dwa nowiutkie, niestargane dni. Mogą się przydać.