Loganberry

Loganberry

Bogumil Pacak-Gamalski

Every boy and every girl need to have a poet, who reminds them of the power of love. Something they absolutely must be certain of, something that hangs like a heavy, sweet fruit from the low branches that you are forced to reach, pick in your hands and sunk your teeth into it. Absorb the sweet aroma, let juices flow from your lips to your soul.

Let me be the poet, who will take you to the garden and show you the delicate foliage of the ancient orange shrubs and their sweet berries. The loganberries.  

A sweet logan berry

hangs from your lips

like a promise of heaven.

What is heaven, you ask?

Heaven is like a kiss,

silent yet powerful.

Heaven is red like

quivering lips of logan berry.

Heaven is when you are

becoming someone’s berry.

A red, live, pulsating Loganberry.

How would I know, how would I dare to foretell stories like that? Because I am a poet and if poets know anything – they do know love, her ways and her magic. Poets know long walks by the small banks of streams, where the berries are plentiful in late summer evenings, and they see there pairs of young lovers picking the berries and placing them in the mouth of their beloved ones. Poets, being poets, go home and write a poem about it. After all, that is all they know how to do. Hoping to explain the ways of love to some young boy or girl. They are like the loganberry – all they know is how to grow and become sweet and inviting, hoping that some girl or boy will pick them and taste them. The rest is mystery like the morning mist climbing the shores of small stream.

Zimowy spacer w Stanley Park

Zimowy spacer w Stanley Park

Bogumił Pacak-Gamalski

Moja Lost Lagoon w moim Stanley Park. Czy jesteś zagubiona, tak jak ja? Dlaczego? Co lub kogo zgubiłaś, kto cię zostawił, lub opuścił?

Ach, wiem – tęsknisz do swojego morza, do spotkania ze skałą Siwasha. Tęsknisz do swojego odwiecznego Salish Sea[i]. Teraz jesteś wodą słodką, a byłaś zawsze słoną. A ja, pytasz? Ja ide w moje, popłatane ścieżki mojego starego parku. Nie sięgam swoja ludzką pamięcią dni, gdy ty byłaś słona i szczęśliwa. Ale pamiętam i poznaje Twoje szuwary i trzciny z pięknymi brązowymi pałkami, pamiętam wyspy pływające kwitnących nenufarów. Pamiętam głodny dotyk ust i rąk młodych kochanków parna nocą lata w dzikich alejach parku otaczającego ciebie. Potem kąpiel  nocną nagich ciał na Trzeciej Plaży[ii].  Potem … .

Potem, już nie było potem. Potężne fale Atlantyku, po drugiej stronie mego kanadyjskiego świata, rozbiły, rozmyły ścieżki do potem. Wymyły ze stron słownika słowo ‘potem’. Potem jest pustką, a nie oczekiwaniem. Potem jest tym samym każdego dnia, każdej nocy. Każdego roku. Dni, noce i lata podobne do siebie, jak dwie krople wody, przemijają beż śladu, następują po sobie trochę niechciane, niepożądane. Czas nie jest ani złośliwy, ani bezwzględny. On po prostu jest, płynie nie zatrzymując się. Czas nie ma czasu dla rzeczy tak mało użytecznych, jak człowiek.

                Cedry w moim parku w Vancouverze trwają prawie wiecznie, nigdy po prostu być nie przestają. Nim skruszy je śmierć dbają, by z ich korzeni, pni zmurszałych wyrastały już nowe, młode cedry. Swoisty rodzaj reinkarnacji botanicznej. Z prochu, próchnicy człowieka nie wyrasta nic, na pewno nie wyrasta nowy człowiek.

Więc śpiewaj puszczo dumna hymn życia. Niech cieszą się strumyki żywej wody płynące pośród twych korzeni. Spłyną do Zagubionej Laguny i opowiedzą o katharsis, o odradzaniu się, o trwaniu.

Wszak i ty, laguno powrócisz do morza, lub morze przyjdzie po ciebie, przytuli, przygarnie, jak macierz pamiętająca, trwająca wiernie.

Ja tylko jeszcze parę wierszy napiszę, kilka wierszy innych poetów przeczytam. I to wszystko. Wiersze to też tylko słowa, nic więcej. Przyjdzie wiatr i je porwie. Może rozsypie te słowa, jak nasionka, w jakimś starym parku i może drzewa je posłyszą w poszumie swych liści nim pofruną podmuchem i upadną – niepotrzebne – na bruki miasta, które też już dawno temu umarło. Miasta, którego ulice i domy będą kruszeć i zacznie powoli je zarastać trawa, krzewy i młode drzewa.

Tempus transit et homo est impermanens[iii]

[i] wody oblegające Vancouver, to część tego morza; cieśninę między Vancouverem a Wyspą Vancouver koloniści brytyjscy nazwali Georgia Straight na cześć panującego wówczas króla Jerzego III.

[ii] plaże morskie w Centrum Vancouveru nazywane są liczbami: od Pierwszej tuż przy moście Burrard, przez Drugą na wysokości Lost Lagoon, po najdalej wysuniętą Trzecią.

[iii] czas płynie, a człowiek przemija.

Mann, Pandemonium and Tadzio

Mann, Pandemonium and Tadzio

Bogumił Pacak-Gamalski

Reading again the masterwork of Thomas Mann titled “Death in Venice”[i] took me to the edges of my agony of Love and Desire impossible. Of dreams and fears realized intellectually, but holding you emotionally as a powerless prisoner nonetheless.

Where is the line, the edge beyond which we are too weak to venture – and yet, we are crossing the borders all the time, becoming the papier-mâché dolls, whose strings are pulled by the demons and angels alike? Love and desire are narcotics, and we are the addicts. It is an ageless addiction, timeless struggle.

Mann’s writing is his Shakespeare’s “Romeo and Juliet”, his Dante’s ‘Divine Comedy’. But don’t be fooled by it as the only cornerstones of the emotional battles for they are also rooted in “Tristan and Isolde” of Wagnerian genes (through the musically insane “The Ring of Nibelung”). What is interesting is the fact that Wagner, due to his own romantic upheavals and problems, had to escape to … Venice to finish composing ‘Tristan and Isolde’. If Wagnerian music is added to the old Germanic mix (certainly known to Mann), than we can’t escape the influences of Valhalla! You imagination easily conjures the terrifying images of heavy hooves of heavy horses crossing the Alps, steam and foam escaping their nostrils, as they are marching to plunder and murder Greco-Italian vestiges of elegance and order.  They are not galloping to discuss the politics and laws on Capitol nor the philosophical counterpoints on Agora in Athens. They are galloping to wash Rome and Athens with Roman and Grecian blood! The horses of Apocalypse at the end of times[ii].

                Let us go back to temporary time. Here and now, to Moodswing Café in New Westminster[iii]. Pandemonium in my café, where I go on almost daily routine to write and to have my coffee. Always the same coffee – almost boring – but also a small sign of some order in my chaotic life, some ordinary habit. I came for that coffee and to finish reading Mann’s short story from Venice.

And I encountered pandemonium in that regularly quiet café: hardly a standing spot anywhere. Throngs of bodies, all sitting places taken. Gathering of folks from Rainbow Coalition.

By my table just a solitary fellow. I push few standing gatherers aside and sat by that table next to him. I placed my coffee there, ordered a snifter of wonderful Hennessy, took out my notebook, a pen and put it all on that little table. There was certainly very little place left for this fellow and his drink. He looked perplexed and asked me (without a hint of malice or any anger) very simple question: are you going to write in all that noise and crowd? I gave him a perplexed look and answered without any malice neither: Why wouldn’t I? I am w writer and writing is what I do, I’m not a mingler or joiner of crowds. I write here, by exactly this table. He seemed almost amused by my answer and continued slightly ironically: I didn’t realize it was your table (with the accent on the word ‘your’), should I move somewhere else? I completely disregarded the ironic tone of his question and turned my eyes to his face answering in matter-of-fact tone:  Why? That is very kind and very understanding of you. Thank you very much. For a second or two he was speechless and shocked by my candor, than stood up, looked down at me and asked tersely: are you satisfied now? To which I promptly and honestly replied: But of course! And once again – thanks for your understanding. And I returned to scribbling my notes, as he walked away with a shrug of his arms. You can’t blame me for being honest.

Mann conjures all the mastery of Spanish painters in a Goya’sque[iv] style of the turn of XVII and XIX century: the elongated faces, the eyes full of mysticism or terror as in his famous painting ‘Saturn devouring his son’. He sees and feels Albrecht Dürer[v] depictions of Hell few hundred years prior to Goya.The writer is an opposite – one would assume – of terror or chaos. He is from elegant and very bourgeois Munich – just stone throw away to majestic and also stately Austrian Alps. Yet … yes, there is always an ‘alas’!

Suddenly the elegant world of Herr Aschenbah[vi] collapses. From the stately Bavarian city, the elegant slopes of Austrian Alps, from the elegant hotel in Venice, he takes us to the rocks of Tartarus[vii]. Ang[viii], an ungodly proto-Germanic god dons the mask of hoofed Pan[ix] leading a dancing caravan to the edge of desire, of want unfettered by ethics constructed over millennia to constrain lust and primordial instincts. Greed to posses the ‘other’ – his or her body. Almost like today in my café: noisy, talkative, music pulsating, vibrating, desires shielded from being recognized, yet existing, breathing, sweating.

Mann-writer dons the coat of suitor-painter. Hoofed Pan leads Bests and human folk to dance macabre, bodies twisted by primordial instincts of need and warm mist.

Gustav von Aschenbach watches with fascination, yet with terror, as the body count in diseased Venice climbs. Bu so does the throngs of strange animalistic crowd descending from the slopes of the mountains.

I am myself getting tired of Venice, of the sound of hoofs, strange creatures and I leave my café and go to my apartment shielded from all the pandemonium. Leave Tadzio, leave Venice and Valhalla, leave Thomas Mann and his desires. Adieu to all, I am off to bed.

                Next day. I left and slept. But gods, the hoofs, the desires beautifully-innocent and the animalistic – they stayed up, waiting for me to finish their story.

Went again to Moodswing Café. All the creatures and characters from the book waited for me. Why should I write your stories? Because the reader?! What more does the reader need to know? An orgy in Elysian Fields[x]? Eurydice turning her back to Orpheus? The River of Forgetting?

No! I have much darker future to foretell you. On my own will, not forced by powers untold.

                I wish upon you a march, a cavalcade if you will through the boring meadows of mundane, fields of ordinary days and nights without dreams. Maybe even worse – memories of youth vanishing bit by tiny bit until the Etruscan vases from red clay will dry up. You will no longer remember Alexander and his lover, whom he made himself a living god; you will not recognize young Tadzio sitting on Lido in Venice.  But you will survive. You will not die there. You will live a long life somewhere in boring Bavaria forever regretting your cowardice and asking why did you not taste the sweetness of Tadzio’s lips? Never.

Trust me – that torment is hundredfold more terrifying than sudden death in Venice. Thus spoke Zarathustra[xi]. And who would dare to challenge god? 

   

[i] T. Mann, “Death in Venice”, trans. by J. Neugroschel; pub. by VIKING in 1998

[ii] from Biblical ‘Book of Revelation’.

[iii] Moodswing Coffee + Bar

[iv] Francisco Goya | Biography, Art, Paintings, Etchings, & Facts | Britannica

[v] Albrecht Durer | Biography, Prints, Paintings, Woodcuts, Adam and Eve, & Facts | Britannica

[vi] Mann’s – no doubt – self portrait in ‘Death in Venice’

[vii] Tartarus: The Greek Prison at the Bottom of Universe | History Cooperative

[viii] ANGST Definition & Meaning – Merriam-Webster

[ix] Pan • Facts and Information on the God Pan

[x] ELYSIUM Definition & Meaning – Merriam-Webster

[xi] Thus Spake Zarathustra – Wikisource, the free online library

My Three Loves

My Three Loves

Bogumił Pacak-Gamalski-Graham

My Three Loves never left me. I have never left them, nor have I forgotten them. Through all my early years as a teenager, in an old country on the old continent, country that was greyer than the buildings sorrowing people, who lived there.

Mnemosyne

(by Dante Rossetti)

But my first love that had sprouted in my heart made it flowering, singing above the roofs of these grey buildings. The city of grey buildings, that rose from the ashes of the worst war that fell upon humankind. Yet – my first love gave it a warm embrace that belongs to the titanic Mnemosyne, mother of all the muses, daughter of Uranus and Gaia[i]. She was not the most sympathetic and meek of Titans with a slightly twisted taste in romantic escapades, after all she also bedded Zeus himself, who was logically speaking … her brother. But who’s blaming anyone? Not the Greek gods (or any gods, god forbid!) for their erotic (diss)behavior. I am merely a human, nothing more. For me then, in the grey city of my grey youth, Mnemosyne was the mother of Muses. That cleared her of any other crimes or indiscretions. Who would anyway, any other way? Surely, not when you are fifteen, seventeen or twenty! Love disregards all and any boundaries. And I was in love! Purely platonic, but fearless and furious; intellectually and emotionally on equal basis. And that love, otherwise called ‘friendship’, stayed with me my entire long life. I have never left her, she stayed with me in my traveling luggage all these decades.

My two other loves happened years after the first one. The next one happened almost unknowingly to my senses. It happened in that old country, still very much grey and poor, but on a threshold of new-found freedom, with dreams and appetites for brighter and greener fields ahead. A boy was borne of familial spring, just like the nymphs chasing after the image of Hyacinthus immortalized by songs of his Olympian lover – the God of Love Itself.  But beware of love offered by gods, my dear boy! They never end well for lesser lovers. I’ll tell you a story here, later on, in the last chapter, of the price I paid for asking for, and being granted the Love Immortal. The grief is as deadly, as the disk of Apollion that killed his lover – Hyacinthus. But wait, I take back these warnings and the words of sorrow and grief. For Love Eternal outlasts grief and sorrow. Each time and every time. Lament is temporary and is a sign of temporarily losing your perspective. If you grief losing a lover – the lover’s love will come back to you in time, for love can’t be solitary. It will seek and enter the other lover’s soul, because Love needs a nest.  

Alas, we went too far in this true fable, the allegoric story of my ordinary life and my Loves Immortal.

Boy was born in the Old Country, as I said. We all rejoiced. Remember walking with my parents, his older sister (a child herself), and the little boy in a walking stroller, a long walk through the countryside near Warsaw, through fields and meadows, to an old palace of some aristocratic imminence and a beautiful stream running through the meadows. Of course, we all loved the new boy. But I had no idea how important, how encompassing, and not always easy at all, that love would be. Didn’t have to wait very long, though, just few more years, few more of my returns to that old familial country and I knew. It was unspoken, unexplained, but very clear. She sprung not suddenly and unexpectedly, didn’t come from ‘the bolt in the sky’ (as it did happen in my last Love Eternal).

It was warmly growing inside me, flowering with tenderness. He was still a child, whom I could carry on my shoulders, as we walked through the streets of that old city that used to be so grey in my youth. But now the city was truly beautiful, transformed by modernity and embracing Western Europe. With that, it embraced the traditions of old Greece, of Zeus and Plato, and Plato’s talks with the boy Phaidros. The sweet youth, who desired his teacher, the old Socrato, and a thought that there must be something wrong with him, since his beloved teacher would not accept the gift of his pupil’s young body. But Socrates was wiser than simple desire. He knew that the boy deserves better than a tired body of not very attractive nor a rich old teacher. That in itself, without any further arguments, proves that Socrat was perhaps in love with that youth and choose of his own will a chanced possibility of better future for Phaidros. A sacrifice, if you will.

Not unlike relationship between Herr Aschenbach and sweet adolescent Tadzio, in “Death in Venice”[ii]. Sweet, tender and innocent – until one afternoon Aschenbach runs away from Tadzio to a park, exhausted and ashamed of himself collapses on a bench and hears himself saying aloud the dreaded proclamation: I love you. But once you say it aloud there is no escape, no turning time back. Ha! That ‘thing’: your desire, your dream could be the abyss of torment. Bliss and condemnation eternal.

What happened in that novella, if it happened and why, is totally irrelevant to our discourse on Love Immortal.  If you want to – buy or borrow that booklet from a library. It is not very long, but definitely it is master class of literature.

Hence – back to our story, my Second Love eternal to that boy from an old capital in Central Europe. Years (not that many in my calendar, but must have felt like an eternity in a teenager’s life of that boy) have passed and that boy, in a pivotal time of transformation into adulthood, comes to me in the New World, across the vast ocean and entire continent in search of his destiny(?), his ways through life. In short: in search of himself. At that time I was already well established, secured and totally committed and enthralled with my lifetime Love Eternal, one that consumed me happily, engulfed, and enthralled me without any hesitation. The one that was romantic and erotic. That boy from the Old Country came here exactly for these reasons, too. Firstly, he knew that I love him dearly and sincerely and I would not offer him anything that would be false, or based on pretense or judgment; would protect him, in as much as I could, from any harm that a sudden freedom can bring too.

That was the time, when my Love for that boy transformed to my Love Eternal: when he stopped being a boy from an Old Country, a nephew, for whom you care enormously – he became my Prodigal Son. Without any too strict connotation to the biblical story (of course, if needed, mistakes and transgressions would be forgiven – what proper father would not?). With another number of years the boy become a mature, well established, and educated man. For any parent, biological or emotional, it sounds like a solid reason to be proud. I am.

My Third Love

How should I name you, how should I call you, by what name? Who you are, who you were, where are you?

I can call you by my name for you are me. I can call you by your name for I am you. I can call you Love for you are My Love. Encompassing all my days and nights. Quivering like a blade of grass on summery meadow. Quivering and fluttering like my heart, when I call your name. I won’t be scared whispering to you: I love you – I will be brimming with pride, when I say it. You, who crossed the continent with me, to be with me. When I asked you, where we should settle for our sunset years, you answered: anywhere where you are going to be, because you are my Home.

When we met at the foothills of majestic Cordillera, bellow the amazing peak of Assiniboine Mountain, on the meadows flowing from the enormous Mount Temple, when we walked in the shadow of Mount Robson I wanted to hold your hand in mine. Wanted to show you how beautiful you look in the glory of these peaks surrounding you. Wanted to ask the angels floating around these peaks to come down and embrace you in their warm, godly wings. Just as I would, if I was a god. Maybe we were the gods? Didn’t we possess the most important attribute of deity: Love Eternal? Love that is everlasting. The Black Angel of Mercy in Hyde Park on Manhattan told us so, when we went on sunny October day to visit him.

When we walked the beaches of Northern Pacific in Tofino telling the anemones the story of our love – they danced in waves of happiness; when we walked the white beaches of Eastern Shore on Atlantic coast of Nova Scotia – the eagles danced above our heads and parasailors smiled seeing us traversing the beach.

You – my Third Love were the epitome of love, the Mount Everest of being alive. If I ever would lose the sense of smell – I would still remember the smell of your skin. If I ever lose my sight – I would still clearly see your eyes. If I ever lose my memory – I would want to not know who I am at all, because I would be nothing without the memory of Our Love.

[i] parents of Zeus

[ii] a novella by Thomas Mann

Biblioteki – sapere aude

Bogumił Pacak Gamalski

Immanuel Kant w swoim uczonym eseju o wiedzy, jako motto użył słów Horacego: sapere aude[i]. I jakże słusznie. Chciałby się krzyczeć na całe gardło: nie lękaj się wiedzy, bo ona cię wyzwoli!

Te zadanie i cel nauczyciela z Królewca, zadanie sposobu myślenia i poznawania świata, krzyczały i w mojej głowie, gdym wędrował po piętrach monumentalnej i pięknej Biblioteki Publicznej w Vancouverze[ii].

Biblioteki całego świata to najprawdziwsze kościoły, bazyliki, katedry ludzkości. Jedyne głoszące prawdziwe ‘słowo boże’ – wiedzę o nas i o świecie zbieraną i kolekcjonowaną od tysięcy lat.  Czy jesteś osobą wierzącą, ateistą lub gnostykiem (mój ‘krzyż’, który dźwigam) – idź do nich, do tych świątyń wiedzy, a zgłębisz w tej wierze swoje przekonanie, rozumienie tej wiary. Poznasz też, przynajmniej pobieżnie, podstawy tych, którzy wątpia lub wręcz przeczą twojej dogmie. Poznasz, choćby pobieżnie znowu, innych bogów lub demiurgów, w których miliony lub setki tysięcy wierzą. A przede wszystkim poznasz lepiej siebie, nauczysz się myślenia krytycznego (czyli argumentacji pro i contra niezbędnej dla każdego swobodnego myślenia) a nie ‘myślenia chcianego’[iii]. I nagle twój krąg domniemanych wrogów i przeciwników ulegnie skurczeniu do minimum nieistotnego, bo pojmiesz, że inny punkt widzenia nie jest ‘grzechem pierworodnym’ i nie jest zaprzeczeniem totalnym twojego własnego.

Ostateczne tak naprawdę jest tylko to, że któregoś dnia się rodzimy i któregoś umieramy. Reszta jest po prostu dopuszczalna i możliwa, ale nie jest gwarantowana lub przypisana ‘odgórnie’.  I wiedza jest przekazywana następnym generacjom, czyli jest kumulująca się. Aby ten proces nie był przerwany, byś mógł korzystać z tego testamentu mądrości niezbędny jest zapis tej wiedzy. Inaczej w każdym pokoleniu musielibyśmy czekać, na jakiegoś Archimedesa, który zechce się kąpać w wannie i obserwować różnice poziomu wody przed i po wejściu do tej wanny.

Literatura jest poniekąd pierwszym nauczycielem, pierwszym zbiorem tej elementarnej wiedzy o nas i o otaczającym nas świecie. Niczym więcej. To skarbnica wiedzy elementarnej, intuicyjno-emocjonalnej. Od Gilgamesza poczynając, przez historię Beatrycze, Romea i Julii i innych prototypów pragnień (lub lęków) emocjonalno-romantycznych. Nawet ta fantastyczna. Bo wyobraźnia i marzenia nie są ograniczone namacalną rzeczywistością. Są w pewnym sensie rzeczywistością augmentowaną.

Więc błagam chodźcie do bibliotek, korzystajcie z nich (OK, niech to będą nawet audiobuki – ostatecznie teatr, będący dzieckiem literatury – to wszak taki audiobuk rozpisany na wiele głosów). Ze staroświeckim upiorem podszepnę tylko: nic czytania w ciszy materialnej książki w ręku nie zastąpi, a już po pierwszym rozdziale bohaterowie opowieści mówią do ciebie swoimi własnymi głosami i niekoniecznie (?) są to przykłady choroby psychiatrycznej, LOL .

Mnie zachciało się przypomnieć cudną opowiastkę Tomasza Manna „Śmierć w Wenecji”. Te wakacje z młodym Tadziem, gdzieś na południu Europy. Miłość platoniczna, czysta jak anielsko zarysowany polski chłopczyk. Kiedyś (nie pamiętam gdzie publikowałem ni roku) napisałem esej o Tomaszu Mannie, o tym opowiadaniu’ i o jego synie, bardzo zdolnym i znanym też pisarzu Klausie Mannie. Jako, że nie mogłem znaleźć (w Polsce została?, którejś z przeprowadzek nie przeżyła?) pod ręką tego zbioru Manna-ojca – wybrałem się do tej wspaniałej, monumentalnej Biblioteki w Vancouverze. Książki jego syna, Tomasza, były a jakże, na parterze sumiennie miedzy literkami K i M. Ale dorobek Tomasza aż na szóstym piętrze! A tego dnia noga mi dość złośliwie dokuczała i w bibliotekach nie lubię używać wind. Wolę schody, bo wtedy mijając kolejne piętra, zaglądam z radością na półki ustawione tam z szeregami tysięcy książek. I się uspakajam – tak, ta mądrość pokoleń nie uległa zniszczeniu, znalazły dom dla siebie, schronienie. Więc cóż tam noga obalała! Są sprawy ważniejsze – książnice.

I dlatego cieszę się, że biblioteki są na ogół w gmachach solidnych, statecznych, imponujących. Tam wszak mieści się największe bogactwo całego społeczeństwa – książki.

A następnego dnia pojechałem mimo deszczu na spacer po mojej też bardzo lubianej Bibliotece w Surrey Central. Trochę, jak wielki statek, z łagodnymi falującymi poręczami, schodami. Statek, skojarzenie dziwne? Nie! To nasza Arka Noego – gdy inne, materialne bardziej wartości ulegną zniszczeniu, niech ta Arka z potopu uratuje naszą globalną mądrość i wiedzę: książki. Sapere aude.

I tyle ich noszę w serdecznej pamięci, małych i wielkich, a znaczących kiedyś w mym szukaniu prawdy o człowieku i świecie: ta warszawska na Koszykowej 26[iv], stara Biblioteka Polska w Paryżu[v], Biblioteka w POSKu londyńskim[vi], urocza mała Książnica w Pruszkowie z zakochanym w niej i w literaturze dyrektorem z fajką Grzegorzem Zegadło[vii].  

[i] lit. zaufaj wiedzy; odważ się wiedzieć

[ii] Central Library | Vancouver Public Library

[iii] ów strasznie irytujący argument głupców: ‘a ja sobie tak myślę i koniec, kto mi zabroni? Mam prawo!’

[iv] Aktualności – Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy – Biblioteka Główna Woj. Mazowieckiego

[v] Instytut Biblioteka Polska w Paryżu

[vi] Biblioteka Polska POSK – Polski Ośrodek Społeczno-Kulturalny

[vii] Portal informacyjny Książnica Pruszkowska – Książnica Pruszkowska

Nowy Rok – czy dorośleliśmy do wyzwań historii?

Nowy Rok – czy dorośleliśmy do wyzwań historii?

Bogumił Pacak-Gamalski

No więc mieli swoje trzy kopiejki i trzy fenigi panowie Nawrocki i Tusk, LOL. To ja dodam swoje trzy grosze, nie gorsze i w dodatku polskie, nie austriackie.

Posłuchałem z uwagą waszych mów noworocznych. Jedna trochę tomtadracka, zanurzona w historycznych odniesieniach, prezydencka można by powiedzieć. Druga, rządowa, to już szarża husarska, powiedzmy pod Kilchormem.  Szwed pobity, Inflanty uratowane. Sułtan turecki i Szach perski z papieżem słali gratulacje.

Tylko, że … ano, tak. Nie raz pierwszy i nie ostatni wielkie zwycięstwa nie zamieniają się w długi, zwycięski marsz ku przyszłości. Najlepszym dowodem polskiej determinacji był fakt, że nim zwycięski hetman wrócił do stolicy, blisko połowa jego armii … rozlazła się do swoich dworków, mająteczków i miasteczek.

Tak, historia ma piękne przykłady polskiego bohaterstwa na polach bitew, panie prezydencie-historyku. Niestety, poza Brygadą legionową Józefa Piłsudskiego – nikłe przykłady równie wytrwałej i skutecznej pracy politycznej i gospodarczej po zakończeniu wojny lub bitwy. Pomyśl pan o tym. Warto się na to wysilić.

Panie premierze-polityku. Rządzi pan niby dobrze i skutecznie ekonomicznie – co nader wyraźnie pan uwypuklił w mowie noworocznej – by ‘Polsce i Polakom żyło się lepiej’[i]. Wielkim jest bezmiernie pańskie zbliżenie do Unii Europejskiej i zaciśnięcie współzależności z tą europejską rodziną państw i narodów.  Dużo jeszcze plusów panu można (i zasłużenie) przypisać.

Ale ja mam takie jedno, maleńkie pytanie do obu panów, prezydenta i premiera. Szczere, może nie dyplomatyczne w pełni, trochę tak jakby zależne od spraw medyczno-trawiennych.

Panie prezydencie i panie premierze: czyści się do diaska szaleju obiedli?!

Wojna za miedzą się dzieje, od lat cholera.  Polacy ‘w poważaniu głębokim’ mają wasze sprzeczki, wasze weta i spory, kto ważniejszy. Na nic ta rosnąca siła ekonomiczna, gdy za rok-dwa może się okazać, że zza wyłomu szykują się pułki, regimenty tatarsko-mongolskiej hordy carstwa rosyjskiego.

Panie Nawrocki – dość tej dziecinady liberum veto i płaszcza rejtanowskiego w obronie konstytucji. Weź pań się w łeb walnij, ale skutecznie – buzdyganem hetmańskim, a nie paluszkiem. Mimo, że wyraźnie pan chce się odciąć od wszelkiej wspólności kulturowej z czerwoną ideologią – przypomnę panu wielkiego (tak, wielkiego) poetę polskiego, komunistę: Władysława Broniewskiego. Napisał kiedyś taki wierszyk, dość znany, słynny nawet. Broniewski bardzo Sanacji nie lubił. Sanacja nie lubiła Broniewskiego i dała mu nawet ‘mieszkanko’ w Berezie Kartuskiej[ii]. Gdy w 39 Niemcy napadli na Polskę 1 września, a zaraz potem hordy sowieckie najechały Polskę od wschodu, to tenże komunista-Broniewski napisał znamienny wiersz „Bagnet na broń”. Radzę przeczytać. O tym, że owszem, ‘są w ojczyźnie rachunki krzywd’, ale i o tym, że ‘obca dłoń ich też nie przekreśli’.  I dalej w tym samym stylu. Stanął na wysokości zadania.

Spory polityczne, ideologiczne wobec śmiertelnego zagrożenia nie mają znaczenia. Polska i Litwa to autentyczne stare ‘przedmurze’ Europy Zachodniej. Naszej Europy kulturowo-cywilizacyjnej. Wszystkie armie każdego Suworowa i Putina będą musiały maszerować do Europy przez Nizinę Polską. Innej drogi nie ma. Nie przez Bałtyk i przez Królewiec – przez Niemen i Bug. Tamte drogi to tylko ścieżki pobrzeżne. Buciory rosyjskie potrzebują szerokiej drogi a nie ścieżyn.

Polska rośnie gospodarczo, przemysł, dochody mieszkańców. Nigdy chyba w nowoczesnej historii tak dobrze Polsce i Polakom nie było. A może być jeszcze lepiej. Może.  Nie musi. Nie czas teraz na głupie spory o schedę polityczna. Teraz wy – panowie Tusk i pan Nawrocki i cała elita polityczna Polski musicie stanąć na wysokości zadania. Nie chodzi o PO, o Konfederację z koroną czy bez (ale bez rosyjskiego śmiecia od gaśnicy!), nie chodzi o starego kapcana PiS. Teraz wy musicie stanąć na wysokości zadania. Być przykładem mądrych patriotów, a nie tylko sprytnych polityków. Czy Polska musi wydawać aż tyle pieniędzy na potężną armię? Ponoć w zamyśle jedną z najpotężniejszych w Europie (poza arsenałem nuklearnym). Pytanie otwarte. Czy aż tak potężną, że złamie na lata budżet państwa? Nie wiem. Jestem pewny, że lepsi ode mnie specjaliści łatwiej na to znajdą odpowiedź i radę.

Ale wiem bez najmniejszej wątpliwości, że musimy wszelkimi i wszystkimi metodami wspierać Ukrainę. Gospodarczo, ekonomicznie i bezwzględnie militarnie. Również z butami na ziemi. Bo lepiej zgodzić się wysłać batalion do ewentualnych sił rozjemczych (tzw, eufemistycznie nazwaną “coalition of the willing”) niż walczyć armiami i dywizjami na pograniczu polsko-ukraińskim.

Ale finansowo nic nie kosztującym jest imperatyw zrozumienia, gdzie i w jakim czasie historycznym panowie prezydencie i premierze jesteście. A jesteście w stanie przedwojnia. Proste. Jest trochę bez znaczenia, który obóz ideologiczny za dwa lata wygra wybory parlamentarne. Oby się nie zdarzyło, że będzie to kompletnie bez znaczenia, gdyż w czasie działań wojennych trudno wybory organizować ….

Jako dwóch najważniejszych polityków Polski nie macie prawa popełniać błędu Rydza-Śmigłego i Becka. Musicie twardo stanąć w jednym szeregu, nie na przeciw siebie, a ze soba obok.

Nikt nie wybiera czasów historycznych, ale przyszło wam w takich żyć. Należy to brać pod uwagę.

A tak zupełnie już na uboczu, na końcu, poza bieżącymi wyzwaniami – czy tak łatwo zapomnieć długie setki lat, gdy Ukraińcy (wówczas nazywani Rusinami – nazwa i określenie ‘Ukraina, Ukraińcy” to wymysł bardzo współczesny) mieszkali pod panowaniem Korony Polskiej i byli razem z nami poddanymi jednego władcy i obywatelami jednego państwa.

Dobrego roku życzę.

[i] trochę mi to (bez złośliwości jakiejkolwiek z mojej strony, naturalnie, LOL) przypomina obietnice niejakiego pana Gierka z epoki kamienia łupanego PRL …)

[ii] ciężkie więzienie polityczne w II Rzeczypospolitej

Fog in the Old City of the New World – Mgła w Starym Mieście Nowego Świata

Fog in the Old City of the New World – Mgła w Starym Mieście Nowego Świata

Bogumił Pacak-Gamalski

Continuation of my walks about with a camera in hand. Picture hunting, if you will. Of course, the term ‘Old City’ is heavy with irony, but the addition of ‘New World’ adds to it some justification. I do understand that in the Old World a hundred sixty odd years is an age of a baby, young teenager at best.

In New Westminster, December brings a lot with very foggy days and some time it combines the fog coming down from the slopes of mountains with the heavy fog flowing with the Fraser River from the valley.

An evening stroll through the main street , with the X-massy decorations combined with the New Year could be very charming. Romantic or magical. That’s how I was saying goodbye to the old year.

Powyżej zdjęcia z ostatniego w Starym Roku spaceru po starym mieście, otulonym opończą mgły i świątecznych neonów. Naturalnie, w Europie ta nazwa ‘stare miasto’ by była kompletnie niestosowna, LOL. Ale w Nowym Świecie sto sześćdziesiąt lat z okładem, to rawie antyk, LOL.

Poniżej zaś już przywitanie Nowego Roku w młodszym mieście – w Vancouverze.

The next day a stroll welcoming 2026 in younger city – Vancouver. And it does look splendidly at night time with all the lights and noise of modern metropolis.